اتاقهای پشتی (2026) تحلیل فیلم

از سه سال پیش که فیلم زیبا و تاثیرگذار تار (Tár) را تماشا کردم تا به امروز، متأسفانه هیچ فیلم سینمایی دیگری ندیده ام که ارزش نقد و تحلیل که هیچ؛ حتی آنچنان ارزش "وقت گذرانی" داشته باشد. هرچند من در این مدت بدلیل مشغولیات دیگر، چندان هم پیگیر و مترصد تماشای محصولات سینمایی نبودم؛ ولی درعین حال، با یک نظر اجمالی به وضعیت فجیع این محصولات و کامنتهای دوستداران سینما، براحتی می توان دریافت که بااینکه فیلمهای ارزشمند هم جسته گریخته ساخته میشوند، ولی واقعاً اوضاع کلی این صنعت، بسامان نیست.

و ظاهراً دیگر فیلمها برای این منظور ساخته نمیشوند که بیننده به آنها فکر کند و ذهنش درگیر گره های داستانی شود، بلکه جدیداً انگار سیاست تهیه کنندگان به سمتی رفته که یا شما در همان لحظه ی تماشای فیلم، هیجان زده شده و به «CGI» (Computer Generated Imagery = تصاویر تولید شده با کامپیوتر) بابت خلق صحنه های شگفت انگیز و اغراق آمیز، آفرین بگویید و یا به خودتان فحش بدهید که چرا چشم و گوش خود را ساعتی در اختیار چنین حجم از مهملات غیرواقعی با پیامهایی غلط یا کودکانه گذاشته اید! 

ولی امروز موضوع کمی فرق داشت...:

و من با تماشای یک فیلم دیدنی با عنوان "اتاقهای پشتی" (Backrooms) تولید همین سال جاری، سریع ذهنم درگیر شد و بلافاصله تصمیم گرفتم هیجان تفسیر آنرا با شما خوبان نادیده، قسمت کنم. تا نظر شما چه باشد...

پس این شما و این تحلیل "محتوایی" فیلم مذکور: 

قبل از هرچیز لازم به توضیح میدانم که آنچه شما در این وبلاگ در خصوص نقد فیلم پیدا میکنید، بیشتر آنالیز داستان یا محتوای فیلم است؛ نه فرم و شیوه ساخت آن (تحلیل فنی)، چرا که معتقدم هدف غایی یک اثر سینمایی، نمایش یک قصه یا یک مفهوم، حالا یک یا بعضاً چند لایه، یا حتی یک پیام ساده و بطورکلی شبیه سازی یک رویداد به مخاطب است تا آن مخاطب در کنار گذران وقت ارزشمندش، یک حظ دیداری و شنیداری یا یک لذت ذهنی هم ببرد و احتمالاً زین نمد، کلاهی برای خود بدوزد و چیزی بیاموزد! نقد فنی مثل مشکلات فیلمبرداری و میزانسن و کارگردانی و بازیگردانی و از این دست را فقط باید خود اهالی سینما انجام دهند؛ ما در اینجا فقط با سناریو کار داریم. یعنی آنچه که فیلم در حول و حوشش شکل گرفته است. نطفه و هسته ی اثر!

به عنوان مقدمه اجازه بدهید بگویم که فیلم «اتاقهای پشتی» را مخاطب جوان سینما؛ یا یک اثر در ژانر هیجان، ترسناک و معمایی ارزیابی می کند و از این راه با آن ارتباط برقرار می کند و یا برعکس بخاطر داستان ناتمام و "باز نشدن" گره ها و معماهای قصه، آنرا چندان خوشایند نمی یابد و از قصه ی آن "زده" میشود. 

ولی در مورد من، برداشت کاملا متفاوت است! من فکر میکنم اگرچه خالق این اثر، خود یک "جوان" است؛ ولی مخاطب اصلی آن، قشر میانسال جامعه است، از جنس شخصیت اصلی فیلم. قشری که سالهاست درگیر مشکلات زندگی هستند. من این اثر را بیش از هرچیز، "تعجب آور" دیدم. 

متعجب شدم از اینکه دانستم، هنوز هم برخی برای انتقال مفاهیم عمیق انسانی از سینما استفاده می کنند. سینمایی که سالهاست یا در تسخیر ابرقهرمانهای حوصله سربر و تکراری "DC" ،"Marvel" و "Image Comics"؛ در آمده و یا در چنگال انیمه های عجیب و قهرمانان و ضدقهرمانان غریب شرق آسیا اسیر و زخمی گشته است.

اما برگردیم به فیلم خودمان!... داستان فیلم چندان پیچیده نیست: یک مرد میانسال، به نام «کلارک» (با بازی خوب Chiwetel Ejiofor) که نه در زندگی زناشویی اش موفق عمل کرده است و نه زندگی کاری اش را دوست دارد، جلساتی با یک روانشناس به نام «مِری کلاین» (با نقش آفرینی Renate Reinsve) برگزار می‌کند تا بلکه آن خانم دکتر بتواند، او را از مشکلاتش برهاند. قهرمان داستان، «کلارک» با اینکه فارق التحصیل رشته معماری بوده است؛ ولی از بد روزگار به شغلی کاملا بی ربط (فروشندگی مبلمان) روی آورده است که ظاهراً از این حرفه، سخت بیزار است.

القصه؛ روزی از روزها، «کلارک» در زیرزمین فروشگاهش به یک درمخفی (قسمتی از دیوار) برمیخورد که ناگهان او را وارد یک دنیای مرموز می‌نماید! او این قضیه را با روانکاوش «مِری» درمیان می‌گذارد. ولی از آنجائیکه «کلارک» قبلا مشروب خوار قهاری بوده است، «مری» حرف او را باور نمی‌کند. بنابراین او برای اثبات حرف خود با دو نفر از همکارانش با دوربین وارد آن فضای عجیب و رازآلود میشوند تا بلکه با فیلمبرداری از آن مکان، «کلارک» بتواند وجود آنرا به «مری» اثبات کند. اما در حین فیلمبرداری از آن فضای مشکوک مخفی، هر سه نفر به موجودات یا هیولاهای آن مکان برخورد کرده و نمی توانند از آن به اصطلاح «اتاقهای پشتی» بیرون بیایند و همانجا گیر میفتند و بالطبع از این دنیا ناپدید میشوند!

چند روز بعد روانشناس قصه‌ی ما که می‌بیند، بیمارش سروقت به او مراجعه نکرد، خودش به جستجوی او به فروشگاه مبلش میرود! و «مری» نیز در زیرزمین فروشگاه، با همان درب مخفی مواجه شده، بدون هیچ ترس و واهمه‌ای وارد «اتاقهای پشتی» میشود. در آنجا او با «کلارک» روبرو شده، طی یک درگیری ظاهرا بی‌هوش می‌شود  و پس از اینکه به هوش می‌آید، «کلارک» حقایقی از آن محیط و موجوداتش را برای خانم روانشناس روشن میکند؛ از جمله اینکه «این مکان میتونه موجوداتی رو بسازه. یا در واقع بیشتر مثل اینه که [این مکان] به یاد اونهاست. و هرچی بیشتر چیزی رو به یاد بیاره، کمتر انجامش می‌ده» یا نقل بمضمون: «آدمهای موجود در اینجا را حتی میتوان خورد!». و «مری» بزودی با یک واقعیت دردناک مواجه میشود که: هیچ راه فراری به بیرون وجود ندارد!

در ادامه‌ی داستان، «کلارک» توسط کاریکاتور یا «اکشن فیگوری» بزرگ از خودش زخمی (یا کشته) میشود و «مری» هم در هنگام تعقیب و گریز همان فیگور «کلارک»، توسط یک گروه مرموز دستگیر میشود. او توسط رئیس آن گروه، که شخصی است به نام «فیل» مورد بازجوئی واقع شده و نهایتاً در صحنه ی پایانی فیلم «مری» را می بینیم که خودش به شکل یک فیگور یا مجسمه درآمده و روی یک صندلی نشسته است! ...و تیتراژ پایانی... 

من از همین داستان ساده با انتهایی باز واقعا کیف کردم و اصلا دوست نداشتم داستان ادامه یابد! چون به نظر من در بهترین جای ممکن فیلم تمام شد!

حالا برای شما خواننده عزیزم بگویم که چرا چنین داستان بظاهر بی سر و تهی مرا اینقدر به شعف وا داشت؛

جواب مختصر: چون این فیلم به بهترین شکل سرگردانی و معضلات زندگی انسان شهرنشین در دنیای مدرن را به تصویر کشیده است و من با آن شدیداً همذات پنداری می کنم، چرا که بتازگی از بحران پنجاه سالگی رهایی یافته ام... (این پست وبلاگ برای درک آن دوران وحشتناک بد نیست!)

جواب بلند: این فیلم به عقیده‌ی من در حقیقت واکاوی روانی دو نفر است، نه یک نفر! یعنی شما در این فیلم هم با روان آشفته «کلارک» روبرو هستید و هم با روان ناآرام روانکاو او «مری»! تا نیمه فیلم ما فقط با مشکل «کلارک» درگیریم. محیط مرموزی که او کشف می‌کند در حقیقت محیطی است که او در ذهن خودش آنرا ساخته است. طبیعی هم هست چون او یک معمار است. برای یک معمار فکر و اندیشه به سازه ها و محیطهای پیچیده، امری طبیعی است.

او که هم توسط همسرش طرد شده (که این یک شوک روحی بزرگ برای او بوده است) و هم شغلی دارد که هیچ ارتباطی به رشته مورد علاقه اش یعنی معماری ندارد، در ذهنش یک سری اتاق و راهرو ساخته است که در حالت توهم یا فشارهای روحی می‌تواند به درونش رفت و آمد کند. از زمان کشف این اتاقهای پشتی، ما دیگر با زندگی حقیقی «کلارک» روبرو نیستیم، بلکه در «لابیرنت» یا «هزارتو» ی ذهنی او غوطه‌ور میشویم و دنیا را از دریچه‌ی ذهن بسیار پریشان او می بینیم. هزارتویی که او می‌تواند همکارانش را هم با خودش به درون آن ببرد و آنها را هم در ذهن خودش سرگردان کند. لابیرنتی که او می‌تواند حتی روانشناس خودش را هم به درونش بکشاند و او را هم بازی دهد.

از میانه فیلم، دقیقاً از جایی که روانشناس (مری) به دنبال «کلارک» به فروشگاهش میرود تا با او حرف بزند، فیلم از ذهن مشوش «کلارک» به ذهن درگیر «مری» سوئیچ می کند! و ما از این پس در دنیای ذهنی «مری» غوطه ور میشویم. ذهنی که با باور حرفهای بیمارش؛ همان اتاقهای پشتی را پیدا کرده و واردش میشود. 

ناگفته نماند که فیلم، قبلا با فلاش بک هایی چند، ما را در جریان کودکی سخت و ترسناک «مری» قرار داده بود. کودکی سراسر استرس و ترس، زیر دست یک مادر روان پریش به نام «نورا» که احتمالاَ بابت بیماری «آگورافوبیا» (ترس شدید از فضاهای باز) یا «اسکیزوفرنیا» (توهم شدید و هذیان گویی) به «مری» اجازه بیرون رفتن از خانه نمی داد و او را از مردم بیرون از محیط بسته‌ی خانه می ترساند. بیماری‌ای که دست آخر مادر را در تیمارستان بستری نمود. همین ترسهای ایام کودکی، حال در داستان «کلارک» تجلی می‌یابد و او باز اینجا در محیطی گرفتار می‌شود که گویی مانند روزهای کودکی‌اش رهایی از آن ممکن نیست. حتی در صحنه‌ای با اینکه درب خروج را پیدا می‌کند ولی باز امکان خارج شدن ندارد چون آن سوی درب، یک دیوار بزرگ، راه وی را سد کرده است!

و اما نقطه عطف فیلم، زمانی است که در آن (به عقیده من) دنیای ذهنی «کلارک» یا اتاقهای پشتی، «بیمار» و «روانکاو» با هم در اتاقی رودررو می‌شوند و فرصت دیالوگ پیدا می‌کنند. «مری» با دستانی که به صندلی بسته شده است در یک اتاق بیدار میشود. اتاقی که یک میز وسط آنست، در یک سو «کلارک»، در دیگر سو «مری» نشسته و همزمان سه انسان مجسمه مانند متحرک (اکشن فیگور) در مقیاس واقعی، اما با صورتهایی غیر واقعی که حاصل اختلال در یادآوری صورتها در دنیای ذهنی «کلارک» هستند، دیده می‌شوند. 

سر همین میز، دیالوگهایی طلایی بین قهرمانان فیلم شکل میگیرد. «کلارک» به «مری» حرفهای بسیار جالبی می زند که انسان را واقعا به فکر وا میدارد. من واقعاً حیفم آمد که کل دیالوگ این بخش را برایتان در اینجا نگذارم: 

مری بیدار می‌شود در حالی که به صندلی بسته شده و در فضایی شبیه آشپزخانه/اتاق غذاخوری/نشیمن در اتاق‌های پشتی است. کلارک روبه‌روی او نشسته و سه تقلید ناقص و تقریباً ثابت از انسان‌ها هم آنجا هستند.

مری: این چیه؟

کلارک: یه آشفتگی واقعی‌ه. درست می‌گم؟

مری: کلارک، بذار کمکت کنم. قبل از اینکه کاری کنی که دیگه نتونی جبرانش کنی.

کلارک: جواب سؤال رو بده.

مری: آره. یه آشفتگی واقعی‌ه.

کلارک: اما در عین حال قشنگه. به یه شکلی. نه؟

مری: اینا کی هستن؟

کلارک: این مکان اونا رو می‌سازه. یا در واقع بیشتر مثل اینه که یادشونه. و هرچی بیشتر چیزی رو به یاد بیاره، کمتر انجامش می‌ده. یه جایی اون بیرون یه مرد با پیراهن راه‌راه هست، اما اینجا… به یاد اومده. فقط کمی اشتباه. یه جایی اون بیرون یه مرد روی ویلچر و یه لامپ هست. تقریباً مطمئنم این‌طوریه که همه‌ی اینا به وجود میان. می‌دونی، همه‌ی اینا مکان‌ها و… اتاق‌ها و ساختمان‌ها… که خودشون رو اشتباه به یاد میارن.

مری: کلارک. بیا درباره‌ش حرف بزنیم.

کلارک: از بعضی جهات، از اصل‌هاشون بهترن. اول از همه، هیچی حس نمی‌کنن. (نزدیک یکی از فیگورهای بزرگسال بی‌حرکت می‌رود و چاقو را در گردنش فرو می‌کند) می‌تونی تصور کنی چقدر باید خوب باشه؟ یعنی هیچ فکری نیست، هیچ دردی نیست، هیچ اگویی نیست. هیچ ترسی نیست. فقط… وجود دارن. مثل… مثل مبلمان. آره. به این نگاه کن. به این نگاه کن. بهترین قسمت. (پیراهن مرد را باز می‌کند) می‌تونی بخوری‌شون. (تکه‌ای شبیه فوم پرکننده‌ی مبلمان از شکمش بیرون می‌کشد و روی بشقاب‌ها می‌گذارد، بعد به مری اشاره می‌کند که امتحان کند، بعد یخچال را باز می‌کند و سر بریده‌ی کَت را نشان می‌دهد) اوه، این مدیر دستیارم بود، سعی کردم کمکش کنم، اما اون فقط…

مری: کلارک، اگه بازم کنی، می‌تونیم حرف بزنیم، حالت رو بهتر کنیم.

کلارک: اگه بازت کنم، می‌دونی بعدش چی؟ مثل مرغ سربریده دور و بر می‌دوی دنبال راه خروجی، و آخرش همون‌جایی که الان هستی می‌رسی، مثل همون «مسیر»ی که همیشه ازش حرف می‌زنی.

مری: کلارک، من فقط می‌خوام کمکت کنم، فقط بگو چی لازم داری، انجامش می‌دم.

کلارک: آره.

مری: آره، لطفاً.

کلارک: باشه. خب، می‌خوام بهم بگی که من هیچ کار اشتباهی نکردم، می‌دونی، که… که تو درباره‌ی من اشتباه می‌کردی.

مری: من درباره‌ی تو اشتباه می‌کردم! اشتباه می‌کردم! درباره‌ی تو اشتباه می‌کردم!

کلارک: نه، نه، نه، نه این‌جوری، نه این‌قدر سریع، باشه؟ یعنی می‌خوام اول صحنه رو تنظیم کنم. بیا شروع کنیم، اِم، شبِی که… که منو از خونه‌ی خودم بیرون کردن. دیر بود. خیلی تاریک‌تر. (رو به یکی از فیگورهای زن که احتمالا همسر سابقش است) لطفاً چراغ‌ها رو. (زن واکنشی نشان نمی‌دهد؛ برمی‌گردد به مری و می‌خندد) قبلاً این تمرین رو با اون امتحان کردم، به جایی نمی‌رسه. باشه. خودم انجامش می‌دم. بالاخره هنوز خونه‌ی منه. (بلند می‌شود، کلید چراغ را می‌زند و خاموش می‌کند) آره. (فیگور مرد روی مبل لامپ را روشن می‌کند) ممنون. بهتره. اما هنوز… هنوز… یه چیزی کم داره. (چاقو را از گردن مرد بیرون می‌کشد) آره… (نزدیک فیگور زن می‌رود)

مری: نکن. (موی سر زن را می‌بُرد و روی سر مری می‌گذارد) لطفاً.

کلارک: (رو به سوی مری در حالیکه با موی جدید، اکنون دارد نقش همسرش را بازی می کند) متأسفم. متأسفم که لیوان رو شکستم و بیدارت کردم. می‌دونم که دوست داری زود بخوابی. تا دیروقت تو فروشگاه بودم. فکر کنم زمان از دستم در رفت. داشتم موجودی رو چک می‌کردم، اما یه چندتا آبجو هم خوردم.

مری: (در نقش باربارا همسر کلارک) کلارک.

کلارک: باربارا! داشتم موجودی رو چک می‌کردم، بعد یه چندتا آبجو خوردم.

مری: «چندتا» رو تعریف کن.

کلارک: هر چقدر که دلم می‌خواست. چون این خونه‌ی منه. من پولش رو می‌دم. من همه‌چیز رو می‌دم. من پول مدرسه‌ت رو می‌دم. من پول مرخصی‌ت از مدرسه رو می‌دم. من پول سقف بالای سرت رو می‌دم. بچه می‌خوای، درست؟ خب، اون پول می‌خواد. پس یکی باید اینجا کار کنه! گفتم یکی باید گُهش رو از جا بلند کنه و اینجا کار کنه!

مری: فقط چون نتونستی معمار بشی—

کلارک: من یه معمارِ لعنتی هستم! فقط گیر کردم دارم مبلمان گُهی می‌فروشم چون یکی گُهش رو از جا بلند نمی‌کنه که کمکم کنه!

مری: (دوباره به هویت خودش باز میگردد) من زن تو نیستم!

کلارک: تو نقش بمون! (مری موی جعلی را از روی سرش می اندازد) تو نقش بمون!

مری: من حتی هیچ‌وقت ملاقاتش نکردم! (منظورش بارابارا ست)

کلارک: تو نقش بمون!

مری: گُه بخور!

کلارک: (مکث) چی گفتی؟

مری: می‌خوای دلیل واقعی اینکه زنت ترکِت کرد رو بدونی؟ الکل نبود! یا اینکه ساعت‌های نامعلوم خونه می‌اومدی یا خشم! بلکه ناله‌هات بود! هیچ‌چیز هیچ‌وقت تقصیر تو نیست، نه؟ هست؟ زیاد می‌نوشی؟ میندازی گردن شغلت. از شغلت متنفری؟ میندازی گردن دنیا. از خونه بیرونت کردن؟ میندازی گردن زنت. به من حمله می‌کنی و منو می‌بندی‌؟ میندازی گردن مغزت— تو همون مغزِ لعنتی‌ات هستی، ای احمق!

کلارک: داری می‌گی مقصر منم؟!

مری: آره. اما فقط همون‌طوره که سیم‌کشی شدی، نه؟ نه؟ (منظورش اینه که جبراً اینطور شده نه از روی قصد)

کلارک: چطور تمومش کنم؟

مری: صادقانه. هیچ ایده‌ی لعنتی ندارم. نمی‌تونم کمکت کنم، کلارک. هر چقدر هم که سعی کردم. فقط به من بستگی نداره. من نمی‌تونم هیچ‌کس رو نجات بدم.

کلارک: فکر نمی‌کنم بخوام تغییر کنم.

مری: پس نکن.

کلارک: اینجا رو دوست دارم. برای اولین بار بعد از مدت‌ها، حس می‌کنم که… که دقیقاً همون‌جایی هستم که باید باشم.

مری: پس بمون. اما بذار من برم.

کلارک: (شروع به بریدن بندهای مری می‌کند) متأسفم.

مری: برای چی؟ (فیگور زن ناگهان به گوشه می‌دود)

کلارک: (رو به هیولای دزد دریایی-کلارک که در درگاه اتاق ظاهر می‌شود) این مری ه. درمانگر ماست. داشت می‌رفت. نگران نباش. می‌گه لازم نیست تغییر کنیم. (هیولای کلارک، کلارک را بلند می‌کند) اشکالی نداره. فقط همون‌طوره که سیم‌کشی شدیم. (هیولا گردن/شانه‌ی کلارک را گاز می‌گیرد و او فریاد می‌زند) نه! (و مری از اتاق فرار می کند).

پس از این دیالوگ محکم و روشنگر، معمای اتاقهای پشتی به زعم من تقریباً حل می‌شود! «اتاقهای پشتی» در این سیستم، فضایی درون مغز «کلارک» است که او از مقیم بودن در آن احساس رضایت دارد. این را ما از برداشت «مری» میفهمیم که در جایی به او میگوید «تو همون مغز لعنتی ات هستی؛ ای احمق!».

اگر بخواهم تحلیلی فلسفی در اینجا داشته باشم باید از شما بپرسم که «اصولاً مگر ما انسانها، هویتی فراتر از هویتی که اذهانمان ساخته‌ایم، داریم؟!»؛ معلوم است که نه! انسان بدون شناختی که در مغزش شکل میگیرد اصلا نمیتواند با محیط تعاملی داشته باشد و درست ارزشی درحد همان "مبلمان" یا اجزای صحنه پیدا میکند که «کلارک» به آن اشاره کرد!

پس ما هم درست مثل «کلارک» با توجه به اطلاعات موجود در فایلها و کمدهای داخل اتاقهای مغزمان زندگی و با دنیا تعامل میکنیم. ولی تنها فرق انسانهای سالم با «کلارک» در اینست که او علاوه بر اتاقهای عادی، یکسری اتاقهای پشتی و مخفی هم در ذهن خودش ساخته است که با ورود به آن بتواند خود را از قید و بند قوانین و قیود انسانی دنیا خلاص کرده و هر کاری دلش خواست انجام دهد؛ در حالیکه انسانهای سالم، نیازی به چنین اتاقهای پشتی یا بهتر بگویم "حفره های مخفی" در ذهنشان ندارند و همیشه برای رفتار خود، قید و مسئولیت در نظر میگیرد.

چرا که انسانها نه تنها برای هویت خود که برای ذهن و هویت دیگران هم ارزش قائل هستند و همه را تنها با چوب‌خط خود، متر نمی‌کنند، درحالیکه «کلارک» میخواهد در چارچوبه‌ی همان حفره‌های مخفی خود بماند و دیگران را به همان اندازه دربیاورد. به بیان دیگر، ناملایمات زندگی، چنان توان تحمل را از «کلارک» ربوده که او به سیم آخر زده و برای خود دنیایی ساخته که در آن بتواند براحتی خود را همیشه برحق بداند و همه تقصیرها را هم به گردن دیگران بیاندازد (فرافکنی). 

او مغز خود را یا در واقع "خود را" کاملاً مبرا از خطا و بالکل بی تقصیر میداند و رفتارهای خود را به "سیم کشی" که قبلا شده است (= جبر)، نسبت میدهد. حتی رفتارهایی شنیع از قبیل کشتن و معدوم کردن همکاران و دکتر خودش را! همکارانی که در خیابان اعلامیه مفقود شدنشان را می بینیم و دکتر را که در انتهای فیلم، در اتاقهای پشتی، به شکل یک فیگور یا مجسمه در آمده است.

(ناگفته نماند که من جهانبینی "جبری" را کاملاَ قبول دارم و معتقدم انسان اساساَ هیچ اراده ای از خود ندارد ولی چنانکه گفتم، یک فرق اساسی بین جهان بینی من و «کلارک» وجود دارد و آن اینست که من این جبری بودن امور را پدیده ای مختص خود نمیدانم، بلکه ترمی عمومی و خصلتی موجود در همه انسانها ارزیابی می کنم؛ بنابراین، اولاً هرگز از خودم رفع مسئولیت نمی کنم و مسئولیت اعمالم را بعهده میگیرم چون اگر این کار را نکنم، آنگاه از هیچکس دیگر هم نباید توقع داشته باشم مسئولیت اعمالش را بعهده بگیرد و در آن‌صورت در جامعه سنگ‌روی‌سنگ بند نخواهد شد و در ثانی انجام هرکاری را هم برای خود مجاز نمی دانم چون باقی ذهنیتها را نیز به رسمیت می‌شناسم و خود را در اتاقهای مخفی ذهنی؛ قایم نمی کنم و همین توقع را نیز از دیگران دارم!).

خلاصه، چنانکه که گفتم، فیلم درنهایت با نشان دادن «مری» که به یک فیگور مبدل شده، پایان می یابد و من خوشحال و شادمان از دیدن یک داستان تماشایی به سراغ کارم میروم...

آما...!

اما تمام این قصه ای که تا اینجا برایتان گفتم، تنها یک برداشت یا یک تفسیر منطقی از این داستان جالب بود؛ درحالیکه ظاهراً قصد و نیت سازنده جوان این فیلم کاملا چیز دیگری بوده است! هرچند وی خودش اعلام نکرده؛ ولی چون این محصول سینمایی، از روی یک سری یوتوبی به همین نام، توسط خالق جوان آن «کین پارسونز» (Kane Parsons) ساخته شده است که در آن قصد دارد به «اتاقهای پشتی» یک هویت مستقل از ذهن «کلارک» بدهد و نامش را «Complex» یا «Threshold» گذاشته است، من برداشت کردم حتماً منظور دیگری در ذهن خالق آن میگذرد!

البته این را هم نباید از نظر دور داشت که نویسنده این فیلم بخصوص، فارغ از تاریخچه یوتوبی آن، شخصی است به نام «ویل سودیک» که حدود چهل سالی باید سن داشته باشد و پیچشهای ذهن میانسالی آدمها را با توجه به سن بیشترش بسیار ملموس تصویرسازی کرده است. و این قضیه مرا بیشتر به تفسیرم امیدوار میکند.

به هر روی، این درست است که من در ابتدا، اواسط و انتهای فیلم صحنه هایی دیدم که نشان می داد «کلارک» مستقل از «اتاقهای پشتی» است و آن شخص مرموز (فیل) از یک سازمان مخفی واقع در کالیفرنیا، نیز در داستان وجود دارد که در حال تحقیق بر روی این اتاقهای پشتی است؛ ولی از آنجائیکه من «فیل» را صرفاً یک روانشناس برتر تشخیص دادم و کار او را «واکاوی» اینگونه ذهن های بیمار، مثل ذهن «کلارک» دانستم؛ بنابراین وجود او را هرگز مغایرتی با برداشتی که من از داستان داشتم، ندیدم... چرا که در دنیای روان درمانگران، مخصوصاً برای حرفه‌ای ها و باسابقه‌هایشان، واکاوی یا فرورفتن در ذهن بیماران و شبیه سازی فضاهای ذهنی ایشان حتی بصورت تصویری در کامپیوتر، کاری عادی و رایج است. کاری که فکر میکنم خود «مری» هم در مورد «کلارک» انجام می‌داد ولی بخاطر مشکلات کودکی‌اش، در همان محیط روانی ماند و نتوانست بیرون بیاید و خودش تبدیل به یک «اکشن فیگور» یا موجودیت تهی شد...

اصولا در عالم هنر، مهم‌تر از مقصود خالق یک اثر هنری پیچیده، «برداشت» مخاطبین اوست. و اساساً کاری از نظر هنری ارزشمندتر است که برداشتهای بیشتر و متفاوت‌تری داشته باشد. پس من نیز بر روی همین تفسیر و برداشت خود می‌مانم و فکر میکنم منطقی ترین جواب برای چیستی «اتاقهای پشتی»، همین جواب میتواند باشد. باقی دیگر میماند ترساندن و به هیجان انداختن مخاطب نوجوان و جوان، که به نظر من اثرات جانبی «Side effect» این داستان زیبا است.

درود بر شما و همه خالقین زیبایی...